Η ατομική ευθύνη του πολίτη και η απέχθεια των πολιτικών δημαγωγών και δημοσιολογούντων στο άκουσμα της.

Η ατομική ευθύνη αποτελεί θεμέλιο μιας υγιούς δημοκρατίας. Σε κάθε κοινωνία, ο πολίτης ΟΦΕΙΛΕΙ να συμμετέχει ενεργά, φανερά και όχι κρυπτόμενος ωσάν να ντρέπεται για τις απόψεις του, να διαμορφώνει τα πράγματα προς το κοινό καλό, να μην είναι απλός θεατής των εξελίξεων, πάντα με σεβασμό σε αντίθετες απόψεις και κυρίως σε συμπολίτες του που τις εκφράζουν. Η τήρηση των νόμων, η συμμετοχή στα κοινά και η κριτική σκέψη απέναντι στην πληροφορία, είναι μορφές καθημερινής ευθύνης που ενισχύουν τη συλλογική πρόοδο.

Ωστόσο, συχνά εμφανίζονται δημαγωγοί, βερμπαλιστές και λαϊκιστές που επιλέγουν να αγνοούν ή να υποβαθμίζουν την έννοια της ατομικής ευθύνης, που εξαγνίζουν συμπεριφορές, αποφεύγοντας οποιασδήποτε δυσμενή αναφορά, δεν έχουν να πουν ποτέ ούτε μία «κακή» λέξη για αντικοινωνικές συμπεριφορές και μονίμως χαϊδεύουν αυτιά.

• Ζημιές στις παιδικές χαρές, τι κάνει ο Δήμος και λέξη για τους αντικοινωνικούς πολίτες.
• Σκουπίδια μέσα στα ρέματα και όπου να είναι στο ύπαιθρο, τι κάνει ο Δήμος και λέξη για τους αντικοινωνικούς πολίτες.
• Καταστροφές στα δεντράκια και στο συντριβάνι της πλατείας του Μύτικα, τι κάνει ο Δήμος και λέξη για τους αντικοινωνικούς πολίτες.
• Αυθαίρετες κατασκευές, τι κάνει ο Δήμος και λέξη για τους αντικοινωνικούς πολίτες.
• Σκουπίδια έξω από τους κάδους με τους κάδους αδειανούς, τι κάνει ο Δήμος και λέξη για τους αντικοινωνικούς πολίτες.
• Κατάληψη παραλιών και δημόσιου χώρου, τι κάνει ο Δήμος και λέξη για τους αντικοινωνικούς πολίτες.

Αυτά είναι μερικά ενδεικτικά παραδείγματα από τα πολλά που παρατηρούμε γύρω μας και μόνιμη επωδός, να επικαλούμαστε μία δημόσια αρχή να έρθει εκ των υστέρων σαν από μηχανής Θεός, να μαζέψει τα αποτελέσματα της αντικοινωνικής συμπεριφοράς μας, αλλά για τον αντικοινωνικό πολίτη δεν έχουμε να πούμε ούτε μία λέξη, γιατί πιθανόν τον θέλουμε για την ψήφο, μην τον κακοκαρδίσουμε που λέμε και στα χωριά μας.

Έλλειψη μέτρων προστασίας μας λένε υποτιμώντας την νοημοσύνη μας, δηλαδή να κάνει μία δημόσια αρχή τι; Να είναι πίσω από καθένα από εμάς και να μας παρακολουθεί μην συμπεριφερθούμε αντικοινωνικά; Υπάρχει κάποιο μέτρο προστασίας όταν ένας από εμάς παράδειγμα, θέλει να πετάξει τα ογκώδη σκουπίδια του οπουδήποτε στο ύπαιθρο; Λαϊκισμός και κοροϊδία προς κατανάλωση και για πρόσκαιρες εντυπώσεις.

Προτιμούν να αποδίδουν όλα τα προβλήματα αποκλειστικά σε «άλλους» — στο κράτος, σε πολιτικούς αντιπάλους ή σε αόριστους εξωτερικούς εχθρούς, με μοναδικό στόχο την αποκόμιση πρόσκαιρων μικροπολιτικών και μικροπαραταξιακών «οφελών», να κάνουμε λίγο «αντιπολίτευση» με κάτι, γιατί γενικά δεν είμαστε πουθενά, έχουμε πολιτικά εξαφανιστεί και πρέπει να δηλώσουμε μία παρουσία. Με αυτόν τον τρόπο καλλιεργούν την ψευδαίσθηση ότι ο πολίτης δεν φέρει καμία ευθύνη για τις επιλογές ή τη στάση του.

Η δημαγωγία αυτή είναι επικίνδυνη, διότι ενισχύει την παθητικότητα και αποδυναμώνει τη δημοκρατική συνείδηση. Όταν οι άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν έχουν προσωπικό ρόλο και κανένα μερίδιο στη διαμόρφωση της κοινωνίας, παύουν να συμμετέχουν ενεργά και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες.

Αντίθετα στις προηγμένες ανθρώπινες κοινωνίες, η πρόοδος προκύπτει από τη συνύπαρξη συλλογικής οργάνωσης και ατομικής υπευθυνότητας.

Οι πολίτες οφείλουν να είναι ενημερωμένοι, να αξιολογούν κριτικά τα λόγια όσων τους απευθύνονται και να μην παρασύρονται από εύκολες υποσχέσεις και από μαγικές λύσεις που προσφέρονται με μία μοναδική απλότητα, που απέχουν από την πραγματικότητα και αγνοούν δεδομένα. Μόνο όταν η ατομική ευθύνη γίνει συνείδηση όλων μπορεί μια κοινωνία να λειτουργήσει πραγματικά δημοκρατικά και δίκαια.

* Το παρόν κείμενο δεν είναι προϊόν Τεχνητής Νοημοσύνης.