Οι εποχές πάντα άλλαζαν και αλλάζουν... και αυτό δεν το σταματά κανένας...

Του Βασίλη Σούλα.

Οι εποχές πάντα άλλαζαν και αλλάζουν με έναν ρυθμό που συχνά μας ξαφνιάζει. Νέες τεχνολογίες εμφανίζονται, παλιές διαδικασίες εγκαταλείπονται και ο τρόπος που εργαζόμαστε, επικοινωνούμε και δημιουργούμε μεταμορφώνεται. Εκεί όπου κάποτε υπήρχαν χειρωνακτικές εργασίες, αργές διαδικασίες και δουλειές με προσωπική επαφή, σήμερα βρίσκονται αυτοματισμοί, αλγόριθμοι και ψηφιακά εργαλεία που απλοποιούν την καθημερινότητα μας από την άνεση του σπιτιού μας, με την βοήθεια ενός πανίσχυρου υπολογιστή, όπως είναι τα σημερινά smartphones, χωρίς την προσωπική επαφή που είχαμε όλοι μας συνηθίσει.

Όλες οι συναλλαγές μας με το κράτος και όλες οι υπηρεσίες του δημόσιου, αλλά και του ιδιωτικού τομέα, ψηφιοποιούνται και δεν θα μείνει καμία χωρίς να υποστεί την αλλαγή της ψηφιακής μετάβασης και αυτό δεν είναι γνώμη και άποψη, είναι γεγονός, συμβαίνει και δεν σταματά. Όποιος αρνείται να το δεχτεί, απλά δεν αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω του και τα νέα δεδομένα που έχουν ήδη διαμορφωθεί.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα από τον ιδιωτικό τομέα αποτελούν οι τραπεζικές εργασίες, οι οποίες όλες πλέον γίνονται ηλεκτρονικά. Οι σύνηθες εικόνες πελατών να στοιβάζονται στις τράπεζες ή να δημιουργούνται ουρές πριν ακόμα ξημερώσει έξω από τις εισόδους, δεν υπάρχουν πλέον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα από τον δημόσιο τομέα αποτελούν οι εφορίες, όπου και εκεί έχουν εισαχθεί οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και στις εφορίες δεν βλέπεις άνθρωπο σήμερα.

Κι όμως, κάθε τέτοια αλλαγή συνοδεύεται σχεδόν πάντα από μια γνώριμη ανθρώπινη αντίδραση: την άρνηση, την μη αποδοχή της αλλαγής, την προσκόλληση σε κάτι που απλά λόγω της εποχής και της εξέλιξης δεν έχει πλέον λόγο ύπαρξης και αυτό είναι φυσιολογικό να συμβαίνει και δεν πρέπει να αποτελεί πεδίο αντιδικίας, ακόμα και με προσωπικές επιθέσεις, για πράγματα που σε καμία περίπτωση δεν ισχύουν, που δεν είναι καθόλου έτσι, πολύ περισσότερο σε μικρές κοινωνίες, όπου οι άνθρωποι γνωρίζονται πολύ καλά μεταξύ τους και η προσωπική επαφή συνεχίζει και υπάρχει ευτυχώς.

Ακόμα και αυτοί που διαμαρτύρονται και αρνούνται να αποδεχτούν την κατάργηση κάποιας διαδικασίας που είχαν συνηθίσει, οι ίδιοι ταυτόχρονα στη καθημερινότητα τους, έχουν πάψει να τη χρησιμοποιούν λόγω της εξέλιξης! Απλά διαμαρτύρονται, με τους λόγους να είναι πολλοί και διαφορετικοί κάθε φορά, ανάλογα την περίπτωση.

Οι άνθρωποι συχνά επιστρατεύουν τον ρομαντισμό του παρελθόντος, θυμούνται «τις παλιές και αγνές εποχές» και αναπολούν τρόπους που θεωρούν πιο ανθρώπινους ή αυθεντικούς. Το νέο μοιάζει απειλητικό, ενώ το παλιό αποκτά μια σχεδόν ποιητική αξία. Η νοσταλγία γίνεται άμυνα απέναντι στην αβεβαιότητα της αλλαγής, οι θύμησες τα αντισώματα για να καταπολεμήσουμε την νέα πραγματικότητα.

Αυτή η στάση δεν είναι καινούργια, είναι διαχρονική στο διάβα των ανθρώπινων κοινωνιών. Από τη βιομηχανική επανάσταση μέχρι την σημερινή ψηφιακή εποχή, κάθε μεγάλο τεχνολογικό άλμα συνάντησε φόβο, δυσπιστία και αντιδράσεις.

Μηχανές κατηγορήθηκαν ότι θα στερήσουν την εργασία, νέες μορφές επικοινωνίας ότι θα αλλοιώσουν τις ανθρώπινες σχέσεις, και κάθε καινοτομία ότι θα απομακρύνει τον άνθρωπο από την «πραγματική» ζωή. Ίσως ο κίνδυνος να είναι και υπαρκτός... το διαχρονικό φιλοσοφικό ερώτημα που βαδίζει η ανθρωπότητα, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι σε εκκρεμότητα αιώνες...

Κι όμως, η ιστορία δείχνει ότι η εξέλιξη δεν σταματά. Προχωρά αργά ή γρήγορα, παρά τις αντιρρήσεις μας. Οι κοινωνίες προσαρμόζονται, οι άνθρωποι βρίσκουν νέους τρόπους να δημιουργούν, να εργάζονται, να επικοινωνούν και να συνυπάρχουν με την τεχνολογία.

Η αντίσταση, όσο φυσική κι αν είναι, τελικά γίνεται μέρος της ίδιας της διαδικασίας της προόδου, με αρκετούς να αμφισβητούν την λέξη πρόοδο και να βάζουν ερωτηματικά, μήπως τελικά δεν είναι πρόοδος αλλά πορεία προς την καταστροφή της ανθρωπότητας;

Η απάντηση όπως προείπαμε εκκρεμεί...