Αποχαιρετισμός σε συγγενείς.

Γράφει ο Γεώργιος Σταύρου Σακουφάκης.

Μέσα στον Μάϊο δύο αγαπημένοι συγγενείς, μας άφησαν με λίγες μέρες διαφορά: Ο Κώστας Σακουφάκης του Δημητρίου – «Κωτσάκιας» - σε ηλικία 86 ετών και λίγες μέρες πριν ο Παρασκευάς Σακουφάκης του Φωτίου –«Χαλκιάς»- σε ηλικία 82 ετών.

Η ιστορία τους ήταν ξεχωριστή αλλά την ίδια στιγμή κοινή για μεγάλο μέρος της γενιάς τους: Την πρώτη μεταπολεμική γενιά, που δεν πολέμησε στο μέτωπο όπως η γενιά των πατέρων τους, αλλά έδωσε έναν τιτάνιο αγώνα επιβίωσης και δημιουργίας, χαρακτηριστικό της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ο αγώνας αυτός έλαβε χώρα από τα νιάτα της εποχής, όχι στην πατρίδα αλλά σε όλο τον δυτικό κόσμο, στην ξενιτιά, στη μετανάστευση.

Σχεδόν παιδιά ακόμη κλήθηκαν από τις περιστάσεις να σηκώσουν στους εφηβικούς τους ώμους ένα βάρος ασήκωτο, να ξενιτευτούν, να αγωνιστούν για μια νέα καλύτερη ζωή για αυτούς, για τις οικογένειες που άφησαν πίσω και για αυτές που στη συνέχεια δημιούργησαν.

Η μάνα μου Χρυσάνθη Σακουφάκη, - τότε Κράββαρη - πρώτη ξαδέρφη του Κώστα Σακουφάκη, δωδεκάχρονη, γύρω στα τέλη της δεκαετίας του 50, θυμάται σαν μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές της ζωής της την αναχώρησή του για τη Νέα Ζηλανδία και τον αποχωρισμό του από την οικογένειά του. Ήταν ο πρώτος που έφευγε για το τόσο μακρινό ταξίδι. Όλο το σόι, όλα τα Κραββαρέϊκα, γονείς, αδέρφια, ξαδέρφες και ξαδέρφια συγγενείς να ξεπροβοδίζουν δακρυσμένοι, με μεγάλη θλίψη τον μεγαλύτερο και πιο αγαπημένο δεκαοχτάχρονο ξάδερφο ως την άκρη της γειτονιάς. Εκεί που ο ψηλός ξανθός και όμορφος νέος με γοερά κλάματα αποχωρίστηκε τη μάνα του, η οποία, αν και γενναία όπως όλες οι γυναίκες της γενιάς της, έμοιαζε να μη συνήρθε ποτέ από αυτό τον αποχαιρετισμό τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής της. Και ανέβηκε με τη μικρή του βαλίτσα σ ένα τρακτέρ και ξεκίνησε το ταξίδι για το πιο μακρινό μέρος του πλανήτη, τη Νέα Ζηλανδία.

Λίγα χρόνια αργότερα, η ίδια σκηνή θα ξαναζωντάνευε στη γειτονιά καθώς ο Παρασκευάς Σακουφάκης σε ακόμα μικρότερη ηλικία, στα 14, θα έφευγε για τη Νότια Αφρική, όπου θα πήγαινε για δουλειά σε εστιατόριο κάποιων μακρινών ξαδέλφων. Αν και ήταν ο εξυπνότερος της τάξης δεν μπόρεσε να συνεχίσει το σχολείο. Ο δάσκαλος Γαΐτας παρακαλούσε τους γονείς του να τον στείλουν να συνεχίσει στο γυμνάσιο λέγοντας στη μάνα του «πούλα τα χωράφια σου στην ανάγκη». Απόφαση που ήταν αδύνατο να παρθεί, ήταν μεγάλες οι ανάγκες κι άλλα τέσσερα αδέρφια που έπρεπε να βρουν το δρόμο τους....

Κι ο Κώστας έφτασε στη Νέα Ζηλανδία, εργάστηκε σκληρά, παντρεύτηκε τη Σάνα από τη μεγάλη οικογένεια του Χρήστου Λύτρα, του "μπάρμπα Τζαχρήστα", η ιστορία της οποίας είναι σχεδόν η ιστορία της μεταπολεμικής μετανάστευσης, καθώς τα παιδιά του εγκαταστάθηκαν σε τρεις ηπείρους. Έκαναν δύο εξαιρετικά παιδιά, κι η οικογένεια γύρισε για ένα μικρό διάστημα στην Ελλάδα γύρω στο 1980 με προοπτική να παραμείνει, αλλά τελικά ξαναγύρισε στο Ουέλιγκτων αυτή τη φορά οριστικά. Αργότερα ο Κώστας έχτισε κι ένα σπίτι στα Κραββαρέϊκα που όμως ελάχιστα κατάφερε να χαρεί...

Αφοσιώθηκε στο περίφημο εστιατόριο "Green Parrot" στο οποίο έγινε ιδιοκτήτης με συνιδιοκτήτη τον αδερφό του Βαγγέλη. Το μαγαζί παρότι είχε μεγάλη ιστορία, χάρη σ' αυτόν έγινε σχεδόν μυθικό για το Ουέλιγκτων: ήταν το αγαπημένο στέκι πλουσίων, πολιτικών, καλλιτεχνών, απλών, λαϊκών ανθρώπων. Ο Κώστας ήταν η ψυχή του μαγαζιού, ήταν φίλος με τους πελάτες αλλά και υποδέχονταν εγκάρδια κάθε νέο επισκέπτη. Η ζωή του ταυτίστηκε με το μαγαζί.

Όταν έφυγε, όλος ο Τύπος του Ουέλιγκτων είχε αφιερώματα με τα θερμότερα λόγια, σαν η πόλη να αποχαιρετούσε ένα σπάνιο άνθρωπο, ζεστό, αξιαγάπητο με ακεραιότητα και φιλικότητα. Ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Winston Peters, τακτικός θαμώνας, δήλωσε στο X: «Είναι θλιβερό να μαθαίνουμε ότι ο Κώστας, ο επί χρόνια ιδιοκτήτης και οικοδεσπότης του Green Parrot, έφυγε από τη ζωή... Ήταν πάντοτε ένας ευγενικός και καλοσυνάτος άνθρωπος, που αφιέρωνε όλη του την ενέργεια και το πάθος στο Green Parrot. Οι σκέψεις και οι προσευχές μας είναι με την οικογένεια και τους φίλους του αυτή τη βαθιά θλιβερή στιγμή. Θα μας λείψει πολύ.» https://www.stuff.co.nz/nz-news/360983332/wellington-legend-owner-green-parrot-cafe-dies

Ο Παρασκευάς Σακουφάκης βρέθηκε παιδάκι στη Νότια Αφρική. Η ζωή του είναι ίσως η πιο μυθιστορηματική από όλων όσοι ξενιτεύτηκαν και δούλεψε σκληρά και σε πολλά επαγγέλματα κυρίως εστιατόρια. Είχε την καλή τύχη να συναντήσει από νωρίς τη θεία Ντόροθι, μια δυναμική γυναίκα που παντρεύτηκαν, συμπορεύτηκαν μαζί για δεκαετίες, και έκαναν δυο σπουδαία κορίτσια. Και δούλεψαν σκληρά στη Νότια Αφρική και αργότερα γύρισαν πια μόνιμα στην Ελλάδα με διάφορα εστιατόρια κι επιχειρήσεις στην Αθήνα.

Τα τελευταία χρόνια ξαναγύρισε στο χωριό, στα αγαπημένα του τοπία φτιάχνοντας ένα σπίτι - αγρόκτημα λίγο έξω από το χωριό στο δρόμο για την Αγία Παρασκευή. Εκεί απολάμβανε τη φύση, τα ζώα, τις επισκέψεις των κοριτσιών του και των εγγονιών του και τις κουβέντες με λίγους αγαπημένους του συγγενείς. Δυστυχώς όλο ανέβαλα μια επίσκεψη εκεί για να ακούσω τις ιστορίες του, ελπίζω από τη θεία Ντόροθι στο μέλλον.

Και οι δύο υπήρξαν, χωρίς να το ξέρουν και χωρίς κι εμείς να το καταλάβουμε, χαρακτηριστικά τέκνα της εποχής τους, πρωτοπόροι, αγωνιστές της ζωής, δημιουργοί. Ό,τι κατάφεραν είναι πραγματικά δύσκολο, σχεδόν τιτάνιο: να φύγουν έφηβοι, σχεδόν παιδιά, να βρεθούν στα πιο μακρινά μέρη του πλανήτη, κάτω από σκληρές συνθήκες. Κι ανδρώθηκαν πρόωρα, δε δείλιασαν, αγωνίστηκαν, σήκωσαν στους ώμους τους απίστευτα βάρη, αλλά πέτυχαν κι έζησαν μια περήφανη, γεμάτη ζωή.

Ας αναπαυθείτε εν ειρήνη αγαπητοί μας συγγενείς, αρκετά αγωνιστήκατε και δημιουργήσατε καιρός να ξεκουραστείτε, κοντά στα αγαπημένα σας συγγενικά πρόσωπα της γενιάς σας που προηγήθηκαν αλλά και των προγονικών σας γενεών και να ξαναστήσετε ξανά κάποια από τα παλιακά οικογενειακά φαγοπότια και γλέντια.