ΣΠΥΡΟΣ ΛΥΜΠΕΡΑΤΟΣ: Σχετικά με την ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της Δημοτικής Αρχής. Τι ακριβώς προβλέπει ο νόμος και αν αυτός ο νόμος εφαρμόζεται στο Δημοτικό μας Συμβούλιο.

Του Σπύρου Λυμπεράτου.

1.- Το παρόν κείμενο γράφεται με αφορμή άρθρα που δημοσίευσαν τοπικά blogs σχετικά με την απουσία της αντιπολίτευσης ως προς την υποβολή θεμάτων προς συζήτηση στην ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της Δημοτικής Αρχής, αλλά και εξαιτίας της άρνησης του αγαπητού μου φίλου και προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου να δώσει το λόγο σε δημοτικό σύμβουλο κατά τις δύο όμοιες ειδικές συνεδριάσεις αυτού (Απριλίου και Αυγούστου έτους 2025). Σημειώνω ότι μετέπειτα πραγματοποιήθηκε μόνο η εντελώς πρόσφατη (18 Φεβρουαρίου) τέτοια, αυτού του είδους, συνεδρίαση.

Η ειδική αυτή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου για τη λογοδοσία της Δημοτικής Αρχής προβλέπεται από το άρθρο 67Α του ν. 3852/2010, το οποίο προστέθηκε στον παραπάνω νόμο με το άρθρο 7 του ν. 5056/2023 και το οποίο άρχισε να ισχύει από την 1/1/2024. Σημειώνω, ότι παραθέτω το άρθρο αυτό ως έχει στο τέλος προς επιβεβαίωση αυτών που εκθέτω στη συνέχεια.

Σύμφωνα με το άρθρο αυτό 67Α οι διαφορές μεταξύ αυτής της ειδικής συνεδρίασης και της συνήθους τακτικής συνεδρίασης εστιάζονται στο ότι κατά την ειδική αυτή συνεδρίαση λογοδοσίας τα θέματα προς συζήτηση της ημερήσιας διάταξης τα θέτουν δημοτικοί σύμβουλοι και πρόεδροι δημοτικών κοινοτήτων (κατά τις διακρίσεις που αναφέρονται στο άρθρο αυτό) και σύμφωνα με την προβλεπόμενη από το ίδιο άρθρο διαδικασία.

Επίσης, κατά την ειδική αυτή συνεδρίαση απαγορεύεται να συζητηθεί άλλο θέμα, δεν λαμβάνεται οποιαδήποτε απόφαση και στη συνεδρίαση αυτή δεν εξετάζεται το αν υπάρχει (ή όχι) απαρτία.

Αυτές και μόνο είναι οι διαφορές μεταξύ αυτών των άνω δύο συνεδριάσεων.

Στην τελευταία δε παρ. 7 του άρθρου αυτού (67Α) ορίζεται επακριβώς ότι: «Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται το άρθρο 67.»

Αυτό σημαίνει, πως για οτιδήποτε άλλο, που δεν προβλέπεται στο άρθρο αυτό (67Α), εφαρμόζονται αυτά που αναφέρονται στο άρθρο 67, το οποίο προβλέπει για τη λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου κατά την τακτική και συνήθη συνεδρίασή του.

Στο άρθρο 67Α, για τη συνεδρίαση λογοδοσίας, δεν αναφέρεται ποιοι μπορούν να πάρουν το λόγο κατά τη συζήτηση των θεμάτων.

Έτσι λοιπόν εδώ θα εφαρμοστεί το άρθρο 67, το οποίο στην παρ. 6, μεταξύ των άλλων, ορίζει επακριβώς, ότι:

«Στις συνεδριάσεις των δημοτικών συμβουλίων λαμβάνουν τον λόγο, εκτός του δημάρχου και του αρμόδιου αντιδημάρχου, οι επικεφαλής των παρατάξεων. Με τον ίδιο τρόπο μπορούν να εγγραφούν ως ομιλητές και δημοτικοί σύμβουλοι που επιθυμούν να τοποθετηθούν ανά θέμα».

Η αμέσως, συνεπώς, πιο πάνω διάταξη του άρθρου 67 έχει εφαρμογή και κατά την ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της δημοτικής αρχής, αφού στο άρθρο 67Α δεν προβλέπεται κάτι περί αυτού.

Επομένως, και σ’ αυτή την ειδική συνεδρίαση μπορούν να λάβουν το λόγο και να τοποθετηθούν και όποιοι δημοτικοί σύμβουλοι επιθυμούν.

Αυτά προβλέπει ο νόμος, για το ζήτημα αυτό, τα οποία είναι με σαφήνεια διατυπωμένα και απόλυτα κατανοητά από τον οποιονδήποτε γνωρίζει να διαβάζει, χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε ερμηνεία.

2.- Ο πρόεδρος του δικού μας Δημοτικού Συμβουλίου (Ξηρομέρου) κατά το έτος 2024, που άρχισε να ισχύει το άρθρο 67Α, για τις ειδικές συνεδριάσεις λογοδοσίας, σε όλες (6 τον αριθμό) συνεδριάσεις αυτού του είδους, που είχαν πραγματοποιηθεί κατά το έτος αυτό, έδινε το λόγο σε όποιον σύμβουλο το ζητούσε. Στην όμοια, όμως, ειδική συνεδρίαση της 29-4-2025 αρνήθηκε να δώσει τον λόγο σε δημοτικό σύμβουλο λέγοντας, ότι δεν μπορούν να λάβουν το λόγο οι άλλοι δημοτικοί σύμβουλοι, πέρα από αυτόν που έθεσε το θέμα. Τότε μάλιστα ως αιτιολογία είχε πει, ότι έτσι προβλέπεται από τον Πρότυπο Κανονισμό Λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου και επίσης, ότι συμμετέχει σε ένα «δίκτυο προέδρων» και συζητάει και με άλλους προέδρους και ότι έτσι ερμηνεύεται ο Κανονισμός.

H άρνηση, όμως, αυτή του προέδρου είναι αντίθετη προς τον νόμο, ο οποίος ρητά, όπως προανέφερα, προβλέπει ότι μπορεί να λαμβάνει το λόγο και όποιος δημοτικός σύμβουλος επιθυμεί.

Ο αγαπητός μου πρόεδρος, ως αιτιολογία της άρνησής του να λάβουν το λόγο και άλλοι σύμβουλοι, είχε επικαλεστεί διάταξη του άνω Κανονισμού, η οποία ορίζει, ότι απαγορεύονται οι διαλογικές συζητήσεις.

Όμως, η επίκληση (από τον πρόεδρο) της διατάξεως αυτής του Κανονισμού (περί απαγόρευσης των «διαλογικών συζητήσεων») και λόγω αυτού αρνήθηκε να δώσει το λόγο στον σύμβουλο υπήρξε εντελώς ατυχής, τελείως άστοχη και απόλυτα λαθεμένη. Και τούτο γιατί:

Εδώ, ο πρόεδρος προφανώς συγχέει και ταυτίζει την έννοια των λέξεων διαλογικές συζητήσεις με την έννοια των λέξεων συζήτηση του θέματος.

Οι διαλογικές, όμως, συζητήσεις μεταξύ των συμβούλων, οι οποίες απαγορεύονται, είναι κάτι εντελώς διάφορο σε σχέση με τη συζήτηση του θέματος, κατά την οποία οι δημοτικοί σύμβουλοι διατυπώνουν τις απόψεις και «τοποθετούνται» επί του θέματος που συζητιέται. Πιο συγκεκριμένα:

Η «διαλογική συζήτηση» αναφέρεται στη συνομιλία, κατά την οποία οι σύμβουλοι εμπλέκονται ο ένας με τον άλλον με λέξεις, ερωταπαντήσεις μεταξύ τους, χειρονομίες κλπ, ενώ «συζήτηση» είναι η προφορική κυρίως ανταλλαγή απόψεων για ένα ορισμένο θέμα.

Άλλωστε, σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 6 του Πρότυπου αυτού Κανονισμού, τον οποίο επικαλέστηκε ο πρόεδρος, οι διαλογικές συζητήσεις απαγορεύονται και κατά την τακτική (και συνήθη) συνεδρίαση του Δ.Σ, στην οποία δίνεται ο λόγος σε όποιον δημοτικό σύμβουλο επιθυμεί.

3.- Κατά την έναρξη της μετέπειτα όμοιας συνεδρίασης της 28/8/2025 ο πρόεδρος είπε πάλι, ότι στη συνεδρίαση αυτή απαγορεύεται η διαλογική συζήτηση και ότι γι’ αυτό δεν μπορούν να πάρουν το λόγο οι άλλοι σύμβουλοι. Σε κάποιο δε σημείο της συνεδρίασης αυτής είπε σε σύμβουλο «Κάντε την ερώτηση, παίρνετε την απάντηση και τελειώνουμε εκεί» ενώ σε άλλο επίσης σημείο είπε ότι «το λόγο έχουν μόνο ο ερωτών και ο απαντών».

Αυτά όμως είναι εντελώς αντίθετα με τα όσα ορίζει ο νόμος, σύμφωνα με τα όσα ανέφερα πιο πάνω. Πλέον όμως αυτών επ’ αυτού και τα ακόλουθα:

Πρώτον: Ούτε στο άρθρο 67Α ούτε και στον Κανονισμό υπάρχει διάταξη που να λέει ότι οι σύμβουλοι δεν μπορούν να λάβουν το λόγο. Αν ο νομοθέτης ήθελε κάτι τέτοιο θα το έλεγε ρητά, όπως ρητά αναφέρει, ότι κατά τη συνεδρίαση αυτή απαγορεύεται να συζητηθεί άλλο θέμα, ότι δεν λαμβάνεται απόφαση και ότι δεν εξετάζεται το αν υπάρχει (ή όχι) απαρτία.

Και όχι μόνο δεν αναφέρεται κάτι τέτοιο στο άρθρο 67Α, αλλά αντίθετα μάλιστα ρητά αναφέρεται ότι «Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται το άρθρο 67», κατά το οποίο λαμβάνουν το λόγο και οι σύμβουλοι που επιθυμούν.

Δεύτερον: Το άρθρο 67Α αναφέρεται σε συζήτηση θεμάτων και όχι σε ερωτήσεις και απαντήσεις. Στο άρθρο αυτό (67Α) αναφέρεται πολλές φορές οι λέξεις «θέμα» ή «θέματα» καθώς και το «συζήτηση θεμάτων» και πουθενά δεν αναφέρονται οι λέξεις «ερώτημα» και «απάντηση». Και το θέμα βέβαια δεν αποκλείεται να τεθεί και είτε με την μορφή ερωτήματος είτε με την υποβολή αιτήματος για ενημέρωση.

Τρίτον: Ο νόμος (άρθρο 67Α) μιλάει για συνεδρίαση και συζήτηση θεμάτων. Και, να τώρα, το εύλογο ερώτημα του κάθε, με απλή και μέση νοημοσύνη, πολίτη: Γιατί να παρευρεθεί ο δημοτικός σύμβουλος σε μια τέτοια συνεδρίαση όταν δεν θα του δίνεται ο λόγος για να εκφράσει τη δική του άποψη στο θέμα που θα συζητιέται ή, έστω, να κάνει μια παρατήρηση σε αυτά που θα ειπωθούν ή και να υποβάλει μια ερώτηση;

Τέταρτον: Αν ήταν να μη μπορούν οι λοιποί σύμβουλοι να πάρουν το λόγο, πέρα από αυτόν που θέτει το θέμα, τότε δεν υπήρχε λόγος ο νόμος να μιλάει για συνεδρίαση του Δ.Σ., αφού ο κάθε σύμβουλος, θα μπορούσε να ενημερωθεί για το θέμα που ήθελε πηγαίνοντας στο γραφείο του δημάρχου.

Πέμπτον: Τελειώνοντας, επ’ αυτού επισημαίνω και τούτο: Τι νόημα έχει η πρόσκληση, που στέλνει ο πρόεδρος στους συμβούλους για να παραστούν σε μια τέτοια ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας, όταν από τη μια καλούνται οι σύμβουλοι σε συνεδρίαση για τη συζήτηση θεμάτων κι απ’ την άλλη να μη τους δίνεται ο λόγος για να πουν τις απόψεις τους στα θέματα αυτά; Απλά για να παρευρίσκονται εκεί ως «γλάστρες»;

4.- Επειδή ο πρόεδρος αναφέρθηκε σε «δίκτυο προέδρων», στο οποίο, όπως είπε, συμμετέχει και ο ίδιος και ότι έτσι ερμηνεύεται ο Κανονισμός, ότι δηλαδή δεν μπορεί να λάβει το λόγο άλλος σύμβουλος, αναφέρω και τα εξής:

Το πλέον πιθανό είναι, ότι αυτό το «δίκτυο προέδρων» αποβλέπει στην εξυπηρέτηση άλλων. Το βέβαιο, όμως, είναι, ότι η τακτική αυτή, αυτών των προέδρων, οδηγεί σε πλήρη απαξίωση του νέου θεσμού της συνεδρίασης λογοδοσίας. Αυτό άλλωστε φάνηκε και από τη θλιβερή εικόνα του Δημοτικού Συμβουλίου μας, κατά την προχθεσινή συνεδρίαση, όπου υπήρχαν μόνο ο σύμβουλος που έθεσε το θέμα και τρεις αντιδήμαρχοι.

Ενημερωτικά, πάντως, επ’ αυτού αναφέρω, ότι υπάρχουν και πολλοί άλλοι Δήμοι της Χώρας, όπου οι Πρόεδροι των Δημοτικών Συμβουλίων εφαρμόζουν το νόμο και δίνουν το λόγο στους δημοτικούς συμβούλους.

Σε κάθε δε περίπτωση οι πρόεδροι των Δ.Σ. έχουν υποχρέωση να εφαρμόζουν το νόμο και όχι να προβαίνουν σε ερμηνεία του και μάλιστα σε ερμηνεία διάταξης νόμου που είναι με τόση σαφήνεια διατυπωμένη και απόλυτα κατανοητή από τον οποιονδήποτε γνωρίζει να διαβάζει, ώστε να μην επιδέχεται οποιασδήποτε ερμηνείας.

Εν κατακλείδι και συνοψίζοντας:

α) Δεν υπάρχει διάταξη ούτε στο άρθρο 67Α ούτε και στον Κανονισμό που να λέει ότι οι σύμβουλοι δεν μπορούν να λάβουν το λόγο.

β) Ρητά στην παράγραφο 7 του άρθρου 67Α, ορίζεται ότι: «Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται το άρθρο 67», πράγμα που σημαίνει ότι και στην ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας μπορεί να λάβει το λόγο και όποιος δημοτικός σύμβουλος επιθυμεί (όπως αυτό αναφέρεται στο άρθρο 67).

Τέλος, τα ερωτήματα:

Γιατί να πάει ο δημοτικός σύμβουλος σε μια τέτοια παρωδία συνεδρίασης αφού γνωρίζει, ότι δεν θα του δοθεί ο λόγος όταν τον ζητήσει;

Και επιπλέον, γιατί να θέσει θέμα σε μια τέτοια συνεδρίαση ο σύμβουλος όταν γνωρίζει, ότι αυτό το θέμα δεν θα συζητηθεί όπως ορίζει ο νόμος;

Κατόπιν πάντων των ανωτέρω επισημαίνω ότι:

Πριν αποδοθεί μομφή στους δημοτικούς συμβούλους γιατί δεν θέτουν θέματα προς συζήτηση ή γιατί δεν παρευρίσκονται στις ειδικές αυτές συνεδριάσεις, καλό θα είναι να ερευνήσουμε και την αιτία που πιθανόν να τους οδηγεί σ’ αυτές τις παραλείψεις τους.

Υ.Γ. Επειδή πρόκειται για καθαρά νομικό ζήτημα παρακαλώ να μη δημοσιευθούν σχόλια, που θα είναι εκτός του θέματος.

Ευχαριστώ για την φιλοξενία

Σπύρος Λυμπεράτος

Συνταξιούχος Δικηγόρος

τηλ. 6974 394355

Άρθρο 67Α Ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας δημοτικής αρχής.

1. Επιπλέον της παρ. 1 του άρθρου 67, το δημοτικό συμβούλιο κάθε δύο (2) μήνες συγκαλείται υποχρεωτικά σε ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της δημοτικής αρχής. Η παράλειψη σύγκλησης του συμβουλίου στην ανωτέρω προθεσμία για λόγους που δεν άπτονται ανωτέρας βίας αποτελεί σοβαρή παράβαση του προέδρου του δημοτικού συμβουλίου,

2. Στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης εγγράφονται υποχρεωτικά τα θέματα που επιθυμεί να θέσει κάθε δημοτικός σύμβουλος, τα οποία αφορούν στο έργο της δημοτικής αρχής, εφόσον έχουν κατατεθεί εγγράφως στο προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου τρεις (3) ημέρες πριν από τη συνεδρίαση. Κάθε δημοτικός σύμβουλος μπορεί να θέσει έως ένα (1) θέμα. Εφόσον έχουν υποβληθεί συνολικά πάνω από δέκα (10) θέματα, διενεργείται δημόσια κλήρωση από το προεδρείο για τα θέματα που πρόκειται να συζητηθούν και τα οποία εγγράφονται στην ημερήσια διάταξη. Στην ημερήσια διάταξη εγγράφονται έως τρία (3) θέματα που προτείνονται από συμβούλους της πλειοψηφίας. Επιπλέον των ανωτέρω δέκα (10) θεμάτων, έως δύο (2) θέματα μπορούν να συζητούνται εφόσον τα έχουν θέσει οι πρόεδροι δημοτικών κοινοτήτων. Αν έχουν υποβληθεί πάνω από δύο (2) θέματα από τους προέδρους δημοτικών κοινοτήτων, τότε διενεργείται κλήρωση. Η παρουσία του δημάρχου, του αρμόδιου αντιδημάρχου, του εντεταλμένου συμβούλου ή του προέδρου νομικού προσώπου στη συνεδρίαση είναι υποχρεωτική, εφόσον έχει εγγραφεί θέμα της αρμοδιότητάς τους στην ημερήσια διάταξη. Σε περίπτωση κωλύματος, ορίζεται από τον δήμαρχο ο ίδιος ή άλλος αντιδήμαρχος ή εντεταλμένος σύμβουλος για να συμμετάσχει στη συζήτηση του εν λόγω θέματος.

3. Ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου ενημερώνει, δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συνεδρίαση, τους δημοτικούς συμβούλους για την ημερομηνία, τον τόπο συνεδρίασης, καθώς και για την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των θεμάτων.

4. Απαγορεύεται η συζήτηση οποιουδήποτε άλλου θέματος κατά τη συνεδρίαση αυτή, καθώς και η λήψη οποιασδήποτε απόφασης.

5. Θέματα διεξαγωγής της συνεδρίασης αυτής δύνανται να περιλαμβάνονται στον Κανονισμό Λειτουργίας του δημοτικού συμβουλίου.

6. Για τη συνεδρίαση αυτή δεν εφαρμόζεται η παρ. 10 του άρθρου 67 περί απαρτίας του δημοτικού συμβουλίου.

7. Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται το άρθρο 67.