Του Βασίλη Δράκου.
Υπάρχουν στιγμές που η ιστορία μοιάζει να ανασαίνει μέσα από θραύσματα: μια επιγραφή, μια λέξη, μια παράδοση που επιμένει να επιβιώνει. Κι αν ακολουθήσει κανείς αυτά τα ίχνη, μπορεί να φτάσει σε κόσμους παλαιότερους από τους μύθους που νομίζουμε ότι ξέρουμε.
Οι Μυκηναίοι και η πρώτη μορφή της ελληνικής θρησκείας.
Οι πινακίδες της Γραμμικής Β, μας λένε κάτι απλό αλλά συγκλονιστικό: η θρησκεία των Ελλήνων, αυτή που αργότερα θα ονομαστεί «δωδεκάθεο», υπήρχε ήδη στον μυκηναϊκό κόσμο.
Στις επιγραφές συναντάμε ονόματα γνώριμα όπως: Δίας (di–we),
Ποσειδών (po–se–da–o)
Δεν είναι ακόμη το πάνθεον του Ολύμπου όπως το ξέρουμε, αλλά ο πυρήνας του είναι ήδη εκεί, ζωντανός, λατρευόμενος, οργανωμένος.
Μετά το 1450 π.Χ., όταν η έκρηξη της Θήρας αποδυναμώνει τον μινωικό κόσμο, οι Μυκηναίοι κατακτούν την Κρήτη. Μαζί τους φέρνουν και τη θρησκεία τους. Στις πινακίδες της Κνωσού εμφανίζεται ο Ζεύς – ο πρώτος Δίας της Κρήτης δεν είναι μινωικός, αλλά μυκηναϊκός.
Πριν την κάθοδο των Μυκηναίων όμως, η Κρήτη είχε την δική της θεότητα: την Μεγάλη Μητέρα, την Πότνια των ζώων, των βουνών, της γης. Μια θεά που αναδύεται από ειδώλια, σφραγίδες και τοιχογραφίες.
Οι Κουρήτες πριν από τους Μυκηναίους: η μαρτυρία του Στράβωνος.
Στο 19ο βιβλίο των Γεωγραφικών o Στράβων παραθέτει μια ανατρεπτική φωνή από την αρχαιότητα· την άποψη του ιστορικού Έφορου του Κυμαίου, ενός από τους σημαντικότερους ιστορικούς του 4ου αιώνα π.Χ., για τους Κουρήτες (παραπάνω φωτ.).
Ανάμεσα στις πολλές παραδόσεις – ότι κατάγονται από την Κρήτη, ή την Εύβοια – ο Έφορος λέει κάτι διαφορετικό, κάτι που αλλάζει τον χάρτη του μύθου:
«Ἔφορος δέ φησιν ὅτι τὴν χώραν πρῶτον ἔσχον οἱ Κουρῆτες…» / «Ο Έφορος λέει ότι οι Κουρήτες κατείχαν πρώτοι την χώρα…»
Η «χώρα» είναι η Αιτωλία και η Ακαρνανία καθώς το χωρίο βρίσκεται στο τμήμα όπου ο Στράβων περιγράφει την Αιτωλία και την Ακαρνανία. Οι Κουρήτες λοιπόν, ένας αρχαιότατος λαός, αυτόχθονας, ζούσε στην δυτική Ελλάδα πριν από την άφιξη των άλλων ελληνικών φύλων που θα συγκροτήσουν τον μυκηναϊκό κόσμο.
Κούρος, Κουρήτες: η γλώσσα της νεότητας.
Η λέξη «Κουρήτες» δεν είναι τυχαία. Συγγενεύει με τη λέξη κούρος = νέος άνδρας. Λέξη που κουβαλά μέσα της την νεότητα, τη μύηση, την δύναμη της αρχής.
Οι Κουρήτες, λοιπόν, δεν είναι μόνον πολεμιστές. Είναι οι «νέοι», οι «μυημένοι», οι «χορευτές της αρχής». Αυτοί που στέκονται στο κατώφλι ενός κόσμου που γεννιέται.
Κάρα, Κέρας, Κορυφή: η ρίζα της δύναμης.
Η λέξη κάρα = κεφάλι, κορυφή, προέρχεται από την αρχαία ρίζα ker–. Από την ίδια ρίζα γεννιούνται:
το κέρας
το κρανίο
η έννοια της κορυφής
Είναι η ρίζα της προεξοχής, του άνω μέρους, της δύναμης. Η ρίζα που δηλώνει ό,τι υψώνεται, ό,τι ξεχωρίζει, ό,τι αρχίζει.
Και αυτή η ρίζα οδηγεί στον Δία της Ακαρνανίας.
Ο Δίας Καρεός: ο Ζευς της κορυφής.
Στον Αστακό της Ακαρνανίας, σε έναν λόφο που βλέπει τη θάλασσα, σώζονται τα ερείπια ενός ναού αφιερωμένου στον Δία Καραό. Μια επιγραφή που βρέθηκε εκεί αναφέρει ρητά την λατρεία του.
Το επίθετο «Καραός» μοιάζει να συνδέεται με την κάρα — το κεφάλι, την κορυφή. Ο Δίας Καραός είναι ο Δίας της κορυφής. Ο Δίας της αρχής. Ο Δίας νέος, ο Δίας που μόλις γεννιέται. Ένας Δίας που ταιριάζει απόλυτα με τους Κουρήτες, τους φύλακες της νεότητας.
Άρα η Ακαρνανία δεν είναι απλώς τόπος λατρείας. Είναι τόπος γέννησης.
Κάρνος-Κριός, Ακαρνανία: το μοτίβο της αρχής.
Το όνομα Κάρνος σημαίνει κριός — το ζώο της αρχής. Η νήσος Κάρνος (νυν Κάλαμος), κείται απέναντι από τις ακτές της αρχαίας Αλυζίας Ακαρνανίας.
Ο Κριός είναι το πρώτο ζώδιο της αστρολογίας. Συμβολίζει την εκκίνηση, την ορμή, τη νεότητα, την έναρξη του κύκλου της ζωής. Το κέρας του — το κέρας της δύναμης — ανήκει στην ίδια ρίζα ker- που δίνει την κάρα και την κορυφή.
Αν διαβάσει κανείς την λέξη Ακαρνανία όχι μόνο ετυμολογικά αλλά και συμβολικά, μπορεί να δει μέσα της το καρ- της κάρας και το καρνα- του Κάρνου. Μια περιοχή που φέρει εντός της ονομασίας της την μνήμη της αρχής και της γέννησης.
ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 30.3.2026.
0 comments:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Όλα τα σχόλια θα εμφανίζονται μετά την έγκρισή τους από τους διαχειριστές του ιστολογίου.
Σχόλια υβριστικά, συκοφαντικά, ειρωνικά, υποτιμητικά, μειωτικά και απαξιωτικά ή σχόλια χυδαία, σεξιστικά, ρατσιστικά και θρησκευτικού μίσους, σχόλια με μηνύματα που δεν καταλαβαίνουμε, ονομαστικές αναφορές σε απλούς πολίτες και προβοκατόρικα ή σχόλια που δεν έχουν σχέση με τη παραπάνω ανάρτηση, ΔΕΝ θα δημοσιεύονται.
Επίσης ΔΕΝ θα δημοσιεύονται σχόλια που δείχνουν φανερά ότι ο σχολιαστής δεν γνωρίζει καν το θέμα που σχολιάζει, έχει φανερά πλήρη άγνοια για το αντικείμενο της ανάρτησης και απλώς σχολιάζει για να δει το σχόλιο του να δημοσιεύεται και να αισθανθεί ο ίδιος ικανοποίηση.
Τα σχόλια και τα κείμενα των αναγνωστών εκφράζουν τους ίδιους και δεν υιοθετούνται κατά ανάγκη από το παρόν ιστολόγιο.
Παρακαλούμε τους αναγνώστες μας να διατυπώνουν τα σχόλια τους με κόσμιο τρόπο για να δημοσιευτούν.
Η Ελληνική γλώσσα είναι πολύ πλούσια για να πούμε αυτό που θέλουμε και να ασκήσουμε την κριτική μας, αποφεύγοντας όλα τα πιο πάνω που αναφέρονται.
Εάν παρ' όλα αυτά κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από ανάρτηση ή σχόλιο στο Blog, καλείται να επικοινωνήσει μαζί μας μέσω του e-mail προς αποκατάσταση.